Βελτίωση της θέσης της Κύπρου το 2026 στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας του Παγκόσμιου Κέντρου Ανταγωνιστικότητας
(© IMD World Competitiveness Center)
Το Παγκόσμιο Κέντρο Ανταγωνιστικότητας της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων IMD στην Ελβετία (© IMD World Competitiveness Center) μόλις έχει δημοσιεύσει την έκδοση IMD World Competitiveness Yearbook 2026 στην οποία αξιολογείται η ανταγωνιστικότητα 70 οικονομιών. To Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου και η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) συμμετέχουν σε αυτό το έργο ως συνεργαζόμενοι φορείς του Παγκόσμιου Κέντρου Ανταγωνιστικότητας.
| Σύνοψη
Το 2026, η Κύπρος κατέγραψε βελτίωση στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας του IMD World Competitiveness Center, ανεβαίνοντας στην 42η θέση από την 44η το 2025, ανάμεσα σε 70 χώρες που αξιολογούνται. Η φετινή άνοδος οφείλεται στην ενίσχυση της θέσης της χώρας στις κατηγορίες της οικονομικής επίδοσης, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της υποδομής. Η χαμηλή ανεργία, η αύξηση της απασχόλησης, ο χαμηλός πληθωρισμός τα προηγούμενα χρόνια και οι εξαγωγές υπηρεσιών ήταν ανάμεσα στους παράγοντες που συνέβαλαν στη βελτιωμένη αξιολόγηση της οικονομικής επίδοσης της Κύπρου το 2026. Σε σχέση με το επιχειρηματικό περιβάλλον, η θέση της χώρας ενισχύθηκε περαιτέρω, κυρίως ως αποτέλεσμα σημαντικής καλυτέρευσης στις αξιολογήσεις των διοικητικών πρακτικών και των επιχειρηματικών αξιών, πτυχές όπου η Κύπρος παραδοσιακά μειονεκτούσε στην κατάταξη. Ειδικότερα, οι πιο αξιοσημείωτες βελτιώσεις το 2026 στις πτυχές των διοικητικών πρακτικών και των επιχειρηματικών αξιών συνδέονται με την ευελιξία των επιχειρήσεων και την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Η πρόοδος της Κύπρου σε όρους υποδομής προήλθε κυρίως από την ισχυροποίηση της επιστημονικής υποδομής. Το 2026 σημειώθηκε μικρή βελτίωση και στη βασική υποδομή, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά σε σχέση με άλλες, καταγράφοντας την έκτη χαμηλότερη επίδοση ανάμεσα στις 70 χώρες. Φέτος, όπως και σε προηγούμενα χρόνια, η αξιολόγηση αποτυπώνει σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση των υδατικών πόρων, στην ενεργειακή υποδομή, στην παραγωγή ενέργειας και στο κόστος ηλεκτρισμού, επιβαρύνοντας την κατάταξη ανταγωνιστικότητας της χώρας. Η θέση της Κύπρου αναφορικά με τις κρατικές πολιτικές υποχώρησε λόγω της επιδείνωσης του νομοθετικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις (π.χ. πρόσβαση σε αγορές κεφαλαίου, επενδυτικά κίνητρα για τεχνητή νοημοσύνη, κανονιστική επιβάρυνση, χρόνος σύστασης επιχείρησης, παραοικονομία). Παρ’ όλα αυτά, η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση και οι βελτιώσεις στο θεσμικό πλαίσιο (π.χ. πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, κόστος κεφαλαίου) συγκράτησαν τις απώλειες σε επίπεδο κρατικών πολιτικών. |
- Το 2026, η Κύπρος κατατάσσεται 42η σε όρους ανταγωνιστικότητας ανάμεσα σε 70 χώρες, σημειώνοντας άνοδο δύο θέσεων σε σχέση με το 2025. Η βελτίωση αυτή οφείλεται στην ενίσχυση των επιδόσεων της Κύπρου στις τρεις από τις τέσσερις κατηγορίες που συνθέτουν τη συνολική κατάταξη. Πιο συγκεκριμένα, στη φετινή αξιολόγηση η Κύπρος σημείωσε πρόοδο στις κατηγορίες της οικονομικής επίδοσης, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της υποδομής, ενώ η θέση της χώρας επιδεινώθηκε στην κατηγορία των κρατικών πολιτικών. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει την κατάταξη της Κυπριακής οικονομίας (συνολικά και ανά κατηγορία) διαχρονικά.
Πίνακας 1: Κατάταξη ανταγωνιστικότητας Κυπριακής οικονομίας
| 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
| Συνολική | 40 | 45 | 43 | 44 | 42 |
| Ανά κατηγορία | |||||
| Οικονομική επίδοση | 38 | 47 | 28 | 36 | 30 |
| Κρατικές πολιτικές | 24 | 30 | 28 | 26 | 30 |
| Επιχειρηματικό περιβάλλον | 44 | 55 | 55 | 52 | 46 |
| Υποδομή | 40 | 42 | 42 | 46 | 42 |
| Αριθμός υπό αξιολόγηση χωρών | 63 | 64 | 67 | 69 | 70 |
Πηγή: IMD World Competitiveness Yearbook 2026 (© IMD World Competitiveness Center).
- Ανάμεσα στις πιο αξιοσημείωτες βελτιώσεις στη συνολική λειτουργία της οικονομίας που εντοπίστηκαν στη φετινή αξιολόγηση περιλαμβάνονται η επιβράδυνση του πληθωρισμού, η μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας, καθώς και οι βελτιωμένες αντιλήψεις διοικητικών στελεχών αναφορικά με την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό, την ευελιξία των επιχειρήσεων και τη φοροδιαφυγή. Αντίθετα, μεταξύ των κριτηρίων που χειροτέρευσαν έντονα σε σχέση με την περσινή αξιολόγηση συγκαταλέγονται η επιβράδυνση του μακροχρόνιου ρυθμού μεγέθυνσης του εργατικού δυναμικού, η μείωση των επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου (σε πραγματικούς όρους), η αύξηση του ποσοστού ανθρωποκτονιών, η συρρίκνωση των δασικών εκτάσεων, η ελλιπής διαχείριση των υδατικών πόρων, καθώς και κριτήρια που σχετίζονται με την ύπαρξη παραοικονομίας, διαφθοράς και προβλημάτων ρύπανσης στη χώρα.
- Στην Έρευνα Γνώμης του 2026, οι πέντε πιο σημαντικοί παράγοντες που κάνουν ελκυστική την Κυπριακή οικονομία αναδείχθηκαν κατά σειρά: (1) το ανταγωνιστικό φορολογικό καθεστώς, (2) το φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον, (3) το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, (4) ο δυναμισμός της οικονομίας και (5) η ανοιχτή και θετική επιχειρηματική στάση. Οι πρώτοι τρεις παράγοντες είχαν επιλεχθεί ανάμεσα στους κορυφαίους πέντε και στην Έρευνα του 2025, ενώ οι δύο τελευταίοι αποτελούν νέες προσθήκες που έχουν εκτοπίσει από τη φετινή πεντάδα το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και την πολιτική σταθερότητα. Αντίθετα, η ελκυστικότητα της Κύπρου παραμένει διαχρονικά χαμηλή αναφορικά με την κουλτούρα έρευνας και ανάπτυξης, την ποιότητα της εταιρικής διακυβέρνησης και την κυβερνητική επάρκεια.
- Σε όρους οικονομικής επίδοσης η Κύπρος κατατάσσεται 30ή ανάμεσα στις 70 χώρες, με τη θέση της να ενισχύεται σημαντικά σε σχέση με το 2025 (36η). Η άνοδος στη φετινή κατάταξη προήλθε από βελτιώσεις των αξιολογήσεων στις υποκατηγορίες της απασχόλησης (π.χ. χαμηλή ανεργία, αύξηση της απασχόλησης), των τιμών (π.χ. χαμηλός πληθωρισμός, προσιτά ενοίκια γραφειακών χώρων) και, σε μικρότερο βαθμό, του διεθνούς εμπορίου. Στη φετινή κατάταξη, η Κύπρος διατήρησε τις εξαιρετικά ευνοϊκές αξιολογήσεις σε κριτήρια που αφορούν τις εξαγωγές υπηρεσιών και επιπλέον βελτίωσε τη θέση της σε πτυχές που σχετίζονται με τις εξαγωγές αγαθών. Αντίθετα, αδυναμίες σε κριτήρια του διεθνούς εμπορίου που είχαν επισημανθεί τα προηγούμενα χρόνια, όπως το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και οι όροι εμπορίου εμφανίζονται και στη φετινή αξιολόγηση. Το 2026, η θέση της χώρας στις υποκατηγορίες της εγχώριας οικονομίας και των διεθνών επενδύσεων επιδεινώθηκε περαιτέρω, αν και η Κύπρος συνεχίζει να παρουσιάζει πλεονεκτήματα έναντι των περισσότερων χωρών σε όρους άμεσων ξένων επενδύσεων και οικονομικής ανθεκτικότητας.
- Στην κατηγορία των κρατικών πολιτικών η Κύπρος καταλαμβάνει την 30ή θέση, υποχωρώντας κατά τέσσερις βαθμίδες σε σχέση με το 2025. Η φετινή πτώση προήλθε κυρίως από τη χειροτέρευση αρκετών κριτηρίων στην υποκατηγορία του νομοθετικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις, όπως η πρόσβαση σε αγορές κεφαλαίου, τα επενδυτικά κίνητρα για τεχνητή νοημοσύνη, η κανονιστική επιβάρυνση, ο απαιτούμενος χρόνος σύστασης επιχείρησης και η παραοικονομία. Οι αξιολογήσεις της Κύπρου στην υποκατηγορία της φορολογικής πολιτικής και του κοινωνικού πλαισίου δεν κατέγραψαν ουσιαστικές αλλαγές συγκριτικά με το 2025. Ωστόσο, η θέση της χώρας το 2026 ενισχύθηκε σημαντικά στην υποκατηγορία των δημόσιων οικονομικών (π.χ. δημοσιονομικά πλεονάσματα, μείωση δημόσιου χρέους), ενώ η επίδοση στη υποκατηγορία του θεσμικού πλαισίου (π.χ. πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, κόστος κεφαλαίου, ψαλίδα μεταξύ δανειακών και καταθετικών επιτοκίων) καλυτέρευσε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.
- Στην κατηγορία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος η Κύπρος κατατάσσεται 46η, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση της και ανεβαίνοντας έξι βαθμίδες σε σχέση με το 2025. Η άνοδος στην κατάταξη ήταν κυρίως αποτέλεσμα της σημαντικής καλυτέρευσης των αξιολογήσεων όλων σχεδόν των κριτηρίων που απαρτίζουν τις υποκατηγορίες των διοικητικών πρακτικών και των επιχειρηματικών αξιών, πτυχές όπου η Κύπρος παραδοσιακά μειονεκτούσε στην κατάταξη. Ανάμεσα στα κριτήρια που κατέγραψαν τις πιο αξιοσημείωτες βελτιώσεις περιλαμβάνονται αυτά που σχετίζονται με την ευελιξία των επιχειρήσεων και την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται γρήγορα σε ευκαιρίες και απειλές, την ικανότητα των διοικητικών συμβουλίων να ασκούν αποτελεσματικό έλεγχο, την αναγκαιότητα για οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και τη δεκτικότητα της τοπικής κουλτούρας σε ξένες ιδέες. Επιπρόσθετα, το 2026 καταγράφηκε μικρή βελτίωση των αξιολογήσεων στην υποκατηγορία της παραγωγικότητας και αποδοτικότητας, παρά την εκ νέου επιδείνωση της θέσης της Κύπρου ως προς τον ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας. Στη φετινή αξιολόγηση, η επίδοση της χώρας στην υποκατηγορία της αγοράς εργασίας παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με το 2025, ενώ στην υποκατηγορία της χρηματοδότησης επιδεινώθηκε ελαφρώς, με κριτήρια που αφορούν τη χρηματιστηριακή αγορά και την πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια να επιβαρύνουν –όπως και σε προηγούμενα χρόνια– τη θέση της Κύπρου.
- Σε όρους υποδομής η Κύπρος κατατάσσεται 42η από τις 70 χώρες, ανεβαίνοντας τέσσερις βαθμίδες σε σχέση με το 2025 και επιστρέφοντας στη θέση που κατείχε το 2024 και το 2023. Αυτή η ενίσχυση της θέσης προήλθε κυρίως από βελτιώσεις στην υποκατηγορία της επιστημονικής υποδομής, με αξιοσημείωτη πρόοδο να καταγράφεται σε κριτήρια που αφορούν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (συμπεριλαμβανομένων και αυτών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη), τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τη μεταφορά γνώσης μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. Αν και το 2026 η Κύπρος σημείωσε βελτίωση στην υποκατηγορία της βασικής υποδομής μετά από τρία χρόνια έντονης χειροτέρευσης, η χώρα εξακολουθεί να μειονεκτεί σημαντικά σε σχέση με άλλες, καταγράφοντας την έκτη χαμηλότερη επίδοση. Παρά την καλυτέρευση σε πτυχές της βασικής υποδομής –όπως η ποιότητα των αερομεταφορών, η διαχείριση των πόλεων και η αποδοτικότητα της υποδομής διανομής προϊόντων– το 2026 σημειώθηκε περαιτέρω επιδείνωση σε κριτήρια στα οποία η Κύπρος αντιμετώπιζε χρόνιες αδυναμίες. Τέτοια κριτήρια που αποτυπώνουν σοβαρότατες ελλείψεις και επιβαρύνουν διαχρονικά την κατάταξη ανταγωνιστικότητας της χώρας αφορούν τη διαχείριση των υδατικών πόρων, την ενεργειακή υποδομή, την παραγωγή ενέργειας και το κόστος ηλεκτρισμού. Επιπρόσθετα, η θέση της Κύπρου υποχώρησε ελαφρώς στην υποκατηγορία της τεχνολογικής υποδομής, καθώς και στην υποκατηγορία της υγείας και του περιβάλλοντος, με τη χώρα να υστερεί σε κριτήρια που συνδέονται με τις δεξιότητες τεχνητής νοημοσύνης για εξυπηρέτηση επιχειρηματικών αναγκών, την οικολογική ισορροπία, τις δασικές εκτάσεις, την έκθεση σε σωματιδιακή ρύπανση (PM5) και τη σπατάλη τροφίμων. Τέλος, η αξιολόγηση στην υποκατηγορία της εκπαίδευσης δεν κατέγραψε ουσιαστική αλλαγή σε σχέση με το 2025, με την Κύπρο να συνεχίζει να υπερέχει έναντι των πλείστων χωρών σε κριτήρια όπως η κινητικότητα φοιτητών, η αναλογία μαθητών-διδασκόντων, το ποσοστό του πληθυσμού με τριτοβάθμια εκπαίδευση και το μερίδιο των γυναικών με πτυχίο στον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας.
| Το Παγκόσμιο Κέντρο Ανταγωνιστικότητας της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων IMD στην Ελβετία (© IMD World Competitiveness Center) κυκλοφορεί σε ετήσια βάση την έκδοση IMD World Competitiveness Yearbook στην οποία αξιολογείται η ανταγωνιστικότητα οικονομιών.
Η έκδοση IMD World Competitiveness Yearbook 2026 που μόλις δημοσιεύτηκε περιλαμβάνει 70 χώρες, ανάμεσά τους και η Κύπρος. To Κέντρο Οικονομικών Ερευνών και η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) αποτελούν τους συνεργαζόμενους φορείς του IMD World Competitiveness Center που συμβάλλουν στη συλλογή των δεδομένων για την Κύπρο. Η αξιολόγηση των οικονομιών βασίστηκε σε 341 κριτήρια, τα οποία διαμορφώθηκαν από επίσημα στατιστικά στοιχεία, με έτη αναφοράς κυρίως το 2024 και το 2025, καθώς και από δεδομένα Έρευνας Γνώμης ανώτερων στελεχών επιχειρήσεων σε κάθε χώρα, η οποία διεξήχθη μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2026. Τα κριτήρια ομαδοποιούνται σε τέσσερις κατηγορίες, με πέντε υποκατηγορίες η κάθε μία: 1. Επίδοση της οικονομίας: μακροοικονομική αξιολόγηση της εγχώριας οικονομίας, των τιμών και τάσεων στην απασχόληση. 2. Κρατικές πολιτικές: ο βαθμός στον οποίο οι πολιτικές του κράτους ευνοούν την ανταγωνιστικότητα. 3. Επιχειρηματικό περιβάλλον: ο βαθμός στον οποίο το εγχώριο περιβάλλον ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να λειτουργούν με καινοτόμο, κερδοφόρο και υπεύθυνο τρόπο. 4. Υποδομή: ο βαθμός στον οποίο οι βασικοί, τεχνολογικοί, επιστημονικοί και ανθρώπινοι πόροι της χώρας ανταποκρίνονται στις ανάγκες των επιχειρήσεων. |
Κέντρο Οικονομικών Ερευνών, Πανεπιστήμιο Κύπρου,
Ιστοσελίδα: https://www.ucy.ac.cy/erc/el/
